Oorsprong & Geschiedenis

Arnis, de Filippijnse krijgskunst, wortelt diep in de geschiedenis en de cultuur van het Filippijnse volk. Waneer het precies is ontstaan, is niet bekend. Uit de geschiedenis wordt wel duidelijk dat deze stijl van zelfverdediging (waarbij een of twee stokken, een mes of andere wapens worden gebruikt) al bestond voor de Spaanse overheersing in de Filippijnen.

Lapulapu

LapulapuDe eerste bekende Filippijnse held, Lapulapu, was een van de eerste meesters van het Arnis, dat in het dialect van toen bekend stond als Pangamut. Lapulapu had zijn mannen intensief getraind voor gevechten tegen zijn vijanden lang voor zijn bekende veldslag tegen Ferdinand Magellan op 27 april 1521 op het eiland Mactan. Het was dan ook geen verassing dat toen Magellan Lapulapu, die geweigerd had hem in Cebu te ontmoeten, probeerde te onderwerpen hij en zijn mannen niet met een regen van kogels, maar met houten wapens, speren en bola's werden onthaald. Het was de ironie van de geschiedenis dat toen de slag voorbij was, de moderne wapens van Spaanse 'conquistadores' geen partij bleken voor de harde houten wapens van Lapulapu en zijn krijgers. Magellan kwam om tijdens deze veldslag.

In het boek van Don Baltazar Gonzales "De Los Delitos" (uitgegeven in Madrid in 1800) schrijft de auteur dat het de vader van Lapulapu, Datu Mangal, geweest kan zijn die de kunst van het stokvechten naar het eiland Mactan heeft gebracht. En dat Sri Batugong en zijn zoon Sri Bantung Lumay de kunst naar het naburige eiland Sugbu (Cebu) hebben gebracht. Bantung Lumay was de vader van Sri (of Rajah) Humabon. Humabon was opperhoofd van Sugbu toen Magellan aankwam in 1521.

veldslag bij MactanLapulapu trainde zijn mannen ook al voor zijn beroemde veldslag met Magellan vanwege zijn bittere strijd met Rajah Humabon, die hij ervan beschuldigde een deel van zijn vaders land tussen Mactan en Cebu te hebben afgepakt. De vete tussen deze twee plaatselijke opperhoofden heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de vroege ontwikkeling van het klassieke Arnis. Een finale tussen Lapulapu en Humabon heeft echter nooit plaats gevonden. Het was in de veldslag bij Mactan dat de inheemse krijgskunst zijn vuurdoop tegen meer moderne wapens doorstond.

Uitzonderlijke vaardigheid van Filippijnse krijgers

Toen Miguel Lopez de Legaspi op de Filippijnen aankwam en de eerste nederzetting opbouwde in 1565, hadden hij en zijn mannen al snel in de gaten dat de Filippino's een klasse apart waren in de kunst van vechten met stok, mes of zwaard. Hij kreeg zijn eerste indruk hiervan tijdens zijn landing in Leyte in 1564 toen hij een Arnis-demonstratie te zien kreeg door de krijgers van opperhoofd Malitik. Hij kreeg vergelijkbare demonstraties te zien toen hij aankwam in Limawasa, Camiguin, Cebu en andere plaatsen.

Verbod op Arnis

Arnis was toen de favoriete sport van de adel en telkens als er een demonstratie werd gegeven stroomden de mensen toe om toe te kijken. De populariteit bleef groot ook tijdens de Spaanse overheersing. Toen de Spanjaarden echter voldoende controle over het hele land kregen, ontmoedigden zij de beoefening van Arnis. Bang als ze waren voor de exceptionele vaardigheden van de Filippino's legden zij een algeheel verbod op het Arnis. Formeel werd als reden opgegeven dat de bevolking teveel tijd besteedde aan het trainen van Arnis en dat daardoor het werk werd verwaarloosd, maar het was duidelijk dat de Spaanse autoriteiten vreesden voor hun leven dankzij de vaardige en goed getrainde bevolking. Hierdoor legden de Filippino's hun wapens neer en gaven hun training in Arnis op.

Moro Moro spelen en dansen

Moro Moro danserHet was pas in de 19e eeuw dat het Arnis weer in populariteit begon toe te nemen onder de inheemse bevolking. De snelle groei van deze populariteit was te danken aan de introductie van de Moro moro-spelen die erg populair waren en de Filippino's de kans gaven om de regel te ontduiken die het vertoon het en het dragen van snij- en steekwapens verbood. Men neemt aan dat de Moro moro-spelen voornamelijk werden ontwikkeld om de Filippino's een dekmantel te bieden om de beoefening van Arnis weer op te pakken. Het gevolg was dat de mensen zich toelegden op het gebruik van een hardhouten stok ('bahi'of 'kamagong' genaamd) of een rotan stok ('oway') om de kunst onder de knie te krijgen. Onder dekmantel van toneelspel en dans konden de Filippino's hun Arnistraining voortzetten in het gebruik van snij- en steekwapens, bekend als Kali. Kali is een type zwaard dat nog steeds populair is in de Filippijnen vooral in het zuidelijk deel van het land waar ook de Moslim-provincies toe behoren.

Eskrima

Dankzij de Spaanse invloed werden de Filippijnse krijgskunsten bekend onder de naam Arnis de Mano &endash; afgeleid van het Spaanse woord 'arnes' dat wapenrusting betekent. Het kreeg ook namen als 'estadoka'. 'estoque', 'fraile', 'arnes de mano' of gewoonweg 'arnis'. Op andere eilanden werd het onder andere bekend als 'siniwali', 'esgrima' of 'eskrima'. Het woord eskrima is afgeleid van het Spaanse esgrima dat zoveel betekent als een wedstrijd tussen twee deelnemers met gebruik van botte wapens. De naam van de hardhouten of rotan stokken die worden gebruikt in het eskrima is 'olisi', 'baston' of 'garote'. De term eskrima werd populair in de eerste jaren van e Amerikaanse overheersing, toen de eerste Arnis club, opgericht in 1920 in Cebu, de Labagong Fencing Club, het woord gebruikte om hun krijgskunst aan te duiden. Deze club werd na enkele jaren opgeheven door interne meningsverschillen.

Wedstrijdsport met Doce Pares

Wedstrijd vechtenIn 1932 werd de Doce Pares Association opgericht waarin alle bekende grootmeesters uit Cebu en anderen deelnamen. Deze organisatie werd in de daarop volgende jaren zo bekend dat haar naam bijna synoniem werd met het Arnis en het was aan deze organisatie te danken dat het Arnis onder een breed publiek werd beoefend als wedstrijdsport. De regels van Doce Pares voor het sparren werden breed geaccepteerd en in 1970 zelfs door alle Arnis-organisaties in den lande geaccepteerd. De huidige wedstrijdregels van de World Eskrima Kali Arnis Federation (WEKAF) en van de National Arnis Association in de Filippijnen (NARAPHIL) zijn hiervan afgeleid.

Advertentie